السيد محمد حسين الطهراني

34

الله شناسى (فارسى)

مخصوص به اسماء و صفات است و جمال اختصاص به ذات دارد ؛ يا اختصاص جلال به صفات قهريّه و جمال به صفات لُطفيّه ، همان‌طور كه دانستى . و بر هر يك از دو تقدير ، سبحات جلال در تقدّم انسب مىباشد از سبحات جمال ؛ زيرا كشف سبحات جمال ممكن نيست مگر بعد از كشف سبحات جلال . و اين سيرى مىباشد از كثرت به سوى وحدت ، و از خلق به سوى حقّ . و اين سير نزد اكثر علماى طريق و عرفاى بالله بسيار پسنديده است . و گفتار امام : مَحْوُ الْمَوْهُومِ مَعَ صَحْوِ الْمَعْلُومِ ، ايضاً اشاره است به رفع مظاهر و مشاهده كردن ظاهر را در آنها بطور حقيقت . زيرا هنگامى كه سالك محو بودن موهومات را كه عبارت هستند از « غير » و ناميده مىشوند « مخلوقات » - كه آنها چيزى نيستند مگر نقش خالى موهومى كه به استيلاء قوّهء واهمه و استيلاء شيطان بر او ، در او استقرار يافته و رسوخ پيدا كرده است - و از ميان برداشته شدن و ارتفاعشان را از وجود خويشتن بطور كلّى ، بالعيان مشاهده نمايد ؛ معلوم وى كه حقّ تعالى است از ميان شكوك و شبهات وهميّه هويدا و واضح مىشود ، و بكلّى از حجاب رهائى پيدا كرده خلاص مىگردد . يعنى آسمانِ قلب و روحش ، از ابر و غَمام كثرات خَلقيّه پاك و صاف مىشود همچنان‌كه آسمان از ابر و غمام پاك و صاف مىگردد . و از ميان آن ابرهاى كثرت ، حقّ براى وى ظهور مىنمايد . به مثابهء ظهور خورشيد پس از زائل شدن ابر از آسمان . و حقّ تعالى را مشاهده مىكند مانند مشاهدهء ماه در آسمان در شب بَدر ( چهاردهم ) به جهت فرمودهء رسول اكرم صلّى الله عليه و آله و سلّم : سَتَرَوْنَ رَبَّكُم كَمَا تَرَوْنَ الْقَمَرَ لَيْلَةَ الْبَدْرِ ! « البتّه شما به زودى پروردگارتان را خواهيد ديد همچنان‌كه ماه شب بدر را مىبينيد ! »